एपेक २०२६ सम्मेलन सुरु, राष्ट्रपति सी र पुटिनद्वारा सम्बोधन

मूलखबर संवाददाता
काठमाडौं, २ मंसिर

चीनको शेन्जेनमा एसिया–प्रशान्त आर्थिक सहयोग (एपेक) २०२६ सम्मेलनअन्तर्गत प्रमुख कार्यक्रम सुरु भएको छ। सम्मेलनको उद्घाटन सत्रमा चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङ र रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले सम्बोधन गर्दै विश्व अर्थतन्त्र, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार, क्षेत्रीय सहकार्य र बढ्दो संरक्षणवादका विषयमा धारणा राखेका छन्।

बुधबार आयोजित एपेक सीईओ सम्मेलनको उद्घाटन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै राष्ट्रपति सीले विश्व अर्थतन्त्रले सुस्त वृद्धि, एकपक्षीयता र संरक्षणवादजस्ता चुनौती सामना गरिरहेको बताए। उनले एसिया–प्रशान्त क्षेत्रको आर्थिक समृद्धिका लागि खुला व्यापार, आपसी सहकार्य, शान्ति र स्थायित्व आवश्यक रहेकोमा जोड दिए।

राष्ट्रपति सीले एसिया–प्रशान्त क्षेत्रमा साझा समृद्धि हासिल गर्न चारवटा प्रमुख प्रस्ताव अघि सारे। उनले शान्ति तथा स्थायित्व कायम गर्ने, खुलापन र सहकार्य विस्तार गर्ने, नवप्रवर्तन तथा प्रविधिमा लगानी बढाउने र सबैका लागि पारस्परिक लाभ हुने आर्थिक विकासलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताए।

उनले डिजिटल अर्थतन्त्र, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई), हरित विकास र न्यून कार्बन अर्थतन्त्रमा सदस्य राष्ट्रबीच सहकार्य बढाउनुपर्नेमा जोड दिए। साथै विश्व व्यापार संगठन (डब्लूटीओ) केन्द्रित बहुपक्षीय व्यापार प्रणालीको संरक्षण गर्दै स्वतन्त्र तथा खुला व्यापार र लगानीलाई प्रोत्साहन गर्नुपर्ने बताए।

यसैगरी, सम्बोधनका क्रममा रुसी राष्ट्रपति पुटिनले विश्व अर्थतन्त्रमा बढ्दो विभाजन, प्रतिबन्ध र भूराजनीतिक तनावप्रति चिन्ता व्यक्त गरे। उनले आर्थिक तथा राजनीतिक चुनौतीको समाधानका लागि एक्लिनेभन्दा साझेदारी र सहकार्य आवश्यक रहेको बताए। एपेकलाई सदस्य राष्ट्रबीच रचनात्मक संवाद र आर्थिक सहकार्यको महत्त्वपूर्ण मञ्चका रूपमा चित्रण गर्दै उनले यसबाट ठोस लाभ लिन सकिने धारणा राखे।

यस वर्ष चीनले तेस्रोपटक एपेक सम्मेलनको आयोजना गरेको हो। यसअघि सन् २००१ र २०१४ मा चीनले एपेकको आयोजना गरेको थियो।

यसपटकको सम्मेलनलाई अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा बढ्दो तनाव, अमेरिका–चीन आर्थिक प्रतिस्पर्धा, प्रविधि र एआईको विकास तथा विश्वव्यापी आपूर्ति शृङ्खलामा देखिएका चुनौतीका कारण विशेष महत्त्वका साथ हेरिएको छ।

यसैबीच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प पनि बुधबार चीनको शेन्जेन पुगेका छन्। राष्ट्रपति सी र पुटिनसँग ट्रम्पको बिहीबार हुने त्रिपक्षीय भेटवार्तालाई सम्मेलनको महत्त्वपूर्ण घटनाका रूपमा हेरिएको छ। उक्त भेटमा युक्रेन युद्ध, आणविक हतियार नियन्त्रण, अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा र विश्व अर्थतन्त्रका विषयमा छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।

विश्व अर्थतन्त्रका प्रमुख शक्तिराष्ट्रका नेताहरू एकै मञ्चमा भेला भएको यस सम्मेलनले आगामी दिनमा एसिया–प्रशान्त क्षेत्रको आर्थिक सहकार्य, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र विश्व व्यवस्थाको दिशाबारे महत्त्वपूर्ण सन्देश दिने अपेक्षा गरिएको छ।