अागामी बजेट र नेपालकाे अर्थराजनीति

-डिपी ढकाल- नेपालको संवैधानिक परम्परा अनुसार यही जेष्ठ १५ गते संसदमा अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले बजेट पेश गर्नेछन् । अहिले संसदमा नीति तथा कार्यक्रमहरुका बारेमा छलफल चलिरहेको छ । अर्थमन्त्री युवराज खतिवडा एउटा बजेट मात्र पढ्दैछैनन् नेपालको अर्थतन्त्रको यस्तोे पानी दलोको उच्च विन्दुमा छन् जहाँबाट उनी दाँया बगे भने नोकरशाही दलाल पूंजिवाद र बायँ ढल्किए […]


कहिले हट्ला शिक्षा क्षेत्रको सिण्डीकेट ?

-वाइ पी आचार्य- देश सिन्डिकेटको भुमरीमा फसेको छ । सिन्डिकेट नभएको क्षेत्र अब सायदै भेटिएला । सामाजिक सेवा क्षेत्रमा समेत जब्बर रूपमा रहेको सिन्डिकेटले सेवाभावलाई खप्लक्कै निलेको छ । अमानवीयता, अपराध र लुटलाई प्रश्रय दिएको छ । यस्तै सिन्डिकेटको जाँतोमा पिल्सिएर थलिएको एउटा क्षेत्र शिक्षा पनि हो । अहिले शिक्षा दलाल पुँजीपतिको घेराबन्दीमा परेको छ । विगतको कमजोर राज्यसत्ता र जनताको […]


मुलुकी देवानी (संहिता) ऐन २०७४ र महिलाकाे अंश हक

-टीका पाैडेल- मुलुकमा सर्वसाधारणको नैतिकता, आर्थिक हित, न्यायपूर्ण व्यवस्था र सुसम्बन्ध कायम राख्नेलगायतका उद्देश्य लिएको मुलुकी देवानी (संहिता) ऐन २०७४ आगामी भदौ १ गते प्रारम्भ हुने गरी प्रमाणीकरण भइसकेको छ । पारिवारिक र व्यावहारिक पक्षसँग सम्बन्धित हुनाले यो ऐनप्रति सबैको चासो बढ्नु स्वाभाविक हो । यस ऐनका विभिन्न प्रावधानको चर्चा बढ्दै जाँदा सम्बन्ध विच्छेद व्यवस्थाको एक अवस्थामा […]


विकास बजेटको विडम्बना

  – योगेश उप्रेती    गत केहि बर्षदेखि बजेट चाँडो ल्याईएको र अर्थ मन्त्रालयले समयमै सबै मन्त्रालयलाई खर्च गर्ने अख्तियार दिई रकम निकासा गरेकोले त्यसअनुसार बजेट खर्च र कामकाजमा पनि छिटोपन आउनुपर्ने जनताले अपेक्षा गर्नु स्वभाविक हो । तर सन्तोषजनक राजस्व उठेको बाबजुत विभिन्न कारणहरु औंल्याइ बजेटको सानो हिस्सासमेत खर्च गर्न सम्बन्धित निकाय र पधादिकारीहरु […]


राष्ट्रवादको लेफ्ट–राइट मार्च

काठमाडौँ — भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी नेपाल भ्रमणमा आउनै बाँकी छ, तर उनको भ्रमण तालिकाको तरंग भने यत्रतत्र छाइसक्यो । हिन्दु अतिवादका नायक मानिएका मोदी जानकी मन्दिर, पशुपतिनाथ र मुक्तिनाथमा पूजा गर्न जाँदैछन् । उनलाई साथ दिन प्रधानमन्त्री केपी ओलीले पनि कुशको औंठी लाउनेछन् ।   जनकपुर र काठमाडौंमा मोदीको नागरिक अभिनन्दन गर्ने तयारी भैरहेको छ । जनकपुरमा हजारौं […]


देश विकास र अशिक्षा

-योगेश उप्रेती     हाम्रो देशको गतिशिल विकासका लागि र देशबासीहरुको जीवनस्तर अभिवृद्धिका लागि अत्यावश्यक तर उचित ध्यान नदीईएको महत्वपुर्ण विषय हो, अशिक्षा । विश्वका अविकसित र विकासोन्मुख देशहरुको इतिहास र हालको स्तिथि हेर्दा ति देशहरु पिछडिएका छन् जसमा अशिक्षा व्यापक छ भने ति मुलुकहरु, जहाँ गरिबीका बाबजुत पनि सरकारले जनसंख्याको उल्लेखनिय हिस्सालाई शिक्षित बनाउन […]


बुद्व जयन्ती, स्वदेशीलाई नै उपेक्षा ?

अाज गाैतम बुद्धकाे जन्मस्थल लुम्बिनीसँगै देश–विदेशका थुप्रै स्थानमा बुद्धको स्मरण र विश्वशान्तिको कामना गर्ने चलन छ। लुम्बिनीमा सरकारकै अगुवाइमा अन्तर्राष्ट्रिय बौद्ध सम्मेलनको आयोजना गरिन्छ। तर, लुम्बिनी र बुद्धसँग जोडिएका अन्य स्थानको हविगत हेर्ने हो भने प्रत्येक वर्ष बुद्धको स्मरणमा हुने यस्ता समारोह औपचारिकता सिवाय केही होइन भन्न कर लाग्छ। यो तर्क पुष्टि गर्ने अनेकौं प्रमाण […]


नेपालमा कृषिको व्यवसायीकरण र आधुनिकीकरणको आवश्यकता

नेपालमा कृषिको व्यवसायीकरण र आधुनिकीकरणको आवश्यकता     -योगेश उप्रेती       नेपाल एक कृषिप्रधान देश हो भन्ने कुराको बारेमा हामी अवगतै छौं । हाम्रो देशको दुई-तिहाइ जनताको आयको मूल स्रोत नै कृषि वा कृषिसँग सम्बन्धित पेशाहरु हुन् । तर अफसोच यहाँ छ कि, हाम्रो अर्थतन्त्र अत्यधिक हदसम्म कृषिमा निर्भर भए तापनि यहाँको कुल […]


भूकम्पको ३ वर्ष सरकारी वेवास्ता

भूकम्पको ३ वर्ष सरकारी वेवास्ता राम कुमार कार्की “नविन”   मुलुकमा महाभूकम्प गएको ३ वर्ष भयो । कम्प र पराकम्पमा परि ८ लाख घर पुर्ण रुपमा क्षति भए । धरहरा, रानीपोखरी, काष्ठमण्डप लगायत हजारौं पुरातात्विक र सांस्कृतिक धरोहर तथा मठ-मन्दिरहरु ध्वस्त भएका छन् । भारतले लगाएको नाकाबन्दीको मारबाट थिग्रिन नपाई भएको उक्त मनाविनासबाट जनधनको ठुलो […]


लोकतन्त्र दिवस र सच्चा लोकतन्त्रका गुणहरु

लोकतन्त्र दिवस र सच्चा लोकतन्त्रका गुणहरु योगेश उप्रेती   लोकतन्त्र भनेको सरल भाषामा परिभाषा गर्नु पर्दा लोक या जनताको र जनताको मात्रै शासन हो । अर्थात्, लोकतान्त्रिक प्रणालीमा सम्पूर्ण योग्य जनसंख्याद्वारा मतदान गरी प्रतक्ष्य निर्वाचित भएर वा सामान्यतया हुने अप्रत्यक्ष प्रणालीबाट बहुमतका आधारमा चुनिएर प्रतिनिधिहरुले राज्यका सरकारी संयन्त्रहरु चलाउँछन् । जनताको अथक परिश्रम, त्याग र […]