एकता र प्रचण्डकाे निर्णायक धक्का

55 Hits

अार सी अधिकारी

चुनावी गठबन्धनको आधारमा तत्कालीन नेकपा एमाले र माओवादीबीच २०७५ जेठ ३ गते पार्टी एकता भएको ११ महिना पूरा भएको छ । अर्थात नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)को उमेर अब एक बर्षको हुँदैछ ।

दुई भिन्दाभिन्दै धाराको नेतृत्व गर्दै नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनमा उदाएका दुई पार्टीबीचको एकता ठूलो पार्टी बनाउने अंकगणितको प्राविधिक विषयमात्रै थिएन । यो एकतासँग समृद्धिको योजना जोडिएको थियो । विकासको सपना थियो । भ्रष्टाचारको अन्त्य र शुशासन कायम गर्ने लक्ष्य थियो । र सँगै थियो–१० लाख भन्दा बढी पार्टी सदस्यलाई देश विकासको महाअभियानमा जोड्ने परिकल्पना ।

एकतासँगै नेकपाको काँधमा तल्लो तहसम्मका पार्टी एकतादेखि सबै नेता–कार्यकर्तालाई काम दिने कार्यभार थियो । तर, पार्टी एकताको ११ महिनासम्म नेकपाले संगठनात्मक एकता टुंगाउन सकेन । आशाहरु क्रमशः निराशातिर जान थाले । एकतापछिको उत्साह र जागर विस्तारै शिथिल हुँदै जान थाल्यो । पार्टी एकता हुन्छ भनेर चुनावका बेला बामगठबन्धनलाई मतदान गरेका शुभचिन्तकहरु पनि चिन्तित बन्न थाले । तै पनि पूर्ववत सोचका आधारमा बनेका समूहका आ–आफ्ना अडानहरुले संगठनात्मक एकतालाई बाधा पुराईरह्यो । यसको असर नेकपाको दैनिक र दीर्घकालीन आन्तरिक जीवनमा देखिन थाल्यो ।

संगठनात्मक एकताका कुरा गर्दा यो ११ महिनामा दुई अध्यक्ष तय, ४४१ सदस्यीय केन्द्रीय समिति गठन, नौ सदस्यीय सचिवालय, महासचिवमा विष्णु पौडेल र नारायणकाजी श्रेष्ठलाई पार्टी प्रवक्ताको जिम्मेवारीबाहेक ४५ सदस्यीय स्थायी कमिटी गठन र प्रदेश कमिटी गठनको काम सकियो । प्रदेश कमिटी गठनमा भएपनि स्थायी कमिटीबाट अनुमोदन हुन बाँकी छ । अनुमोदन हुनुपर्छ भन्ने पार्टीभित्र मत पनि छ ।

तर, यो ११ महिनामा विधान परिमार्जन, पोलिटव्यूरो गठन, केन्द्रीय कमिटीका सदस्यहरुको कार्यविभाजन, केन्द्रीय आयोगहरुको गठन, केन्द्रीय सल्लाहकार परिषद् र जेष्ठ कम्युनिष्ट मञ्चको गठन, राष्ट्रिय परिषदमा मनोनयन, प्रदेश स्तरीय विशेष कमिटीको गठन, जिल्लासहित मातहत कमिटीहरुको एकीकरण, जनवर्गीय संगठनहरुको एकीकरण, प्रवासका संगठन र सम्पर्क कमिटी एवम् मञ्चहरुको एकीकरण र केन्द्रीय विभागहरुको गठन हुन सकेन । राजनीतिक प्रतिवेदनलाई अन्तिम रुप दिन काम पनि सकिएको छैन । बरु, स्थायी कमिटीबाट बनाइएको कार्यदलले पनि काम गर्न सकेन । त्यहाँ पनि विवाद भयो । मूल र असन्तुष्ट पार्टी अध्यक्षलाई समूहले अलग–अलग प्रतिवेदन बुझाउनुपर्ने अवस्था आयो ।

नेकपाभित्रका यी सबै समस्याहरु हल गर्न पछिल्लो पटक अध्यक्षद्धय केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले निर्णायक पहल थाल्नुभयो । क्रमशः यसले विवादलाई साँघुरो बनाउँदै लगेको छ । सकेसम्म नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको स्थापना दिवस अर्थात बैशाख ९ गतेसम्म एकताका सबै काम सक्ने लक्ष्य छ । केही कारणले मिलेन भने केही दिन ढिला पनि हुन सक्छ । विवाद साँघुरो बनाउन प्रचण्डको भूमिका उल्लेखनिय रह्यो । साबिकको कमिटीबाट वरिष्ठताका आधारमा जिल्ला नेतृत्वको सूची टुंग्याउन अर्का अध्यक्ष ओली सहमत हुनुभयो । यसका लागि प्रचण्डले पटक–पटक वार्ता गर्नुभयो ।

मापदण्डविना जिल्ला नेतृत्व टुंग्याउन नहुने माधवकुमार नेपालको अडानलाई क्रमशः विश्वासमा बदल्न पनि प्रचण्डले भूमिका खेल्नुभयो । त्यसैले एकतामा फेरि एक पटक प्रचण्डको निर्णायक धक्काको खाँचो छ । जसले अहिलेसम्म रोकिएका काम अगाडि बढाउन सम्भव हुन्छ । पूर्व एमालेभित्रको अविश्वासलाई हटाउने भूमिका आजका दिनका प्रचण्डबाटै मात्र सम्भव हुनेजस्तो अबस्था बन्दै गएको छ ।

पार्टी एकतामा प्रचण्डले अब निर्णायक पहल लिने र धक्का दिने काम भएन भने त्यसको असर नेकपाभित्र भयानक बन्न सक्छ । दुई पार्टीको तल्ला कमिटी र जनवर्गीय सङ्गठनको एकता प्रक्रिया छिट्टै टुङ्गो लगाउदा मात्रै नेकपाको जीवनमा नयाँपन आउँछ, उर्जा थपिन्छ । त्यसो भएन भने नेकपा आफैंले तय गरेका कार्यभारहरु सिधा प्रभावित हुन्छन् । निर्णायक पहल नभएकै कारण एक महिनाभित्र पार्टीको सङ्गठनात्मक एकीकरण टुङ्ग्याउने भन्ने नेकपा स्थायी कमिटीको कार्यभार पूरा हुन नसकेको अवस्था छ ।

एकता नभएकै कारण सोचेजस्तो वैचारिक र भावनात्मक एकताको सुदृढीकरण हुन सकेन । निर्वाचनमा सहकार्य र पार्टी एकताको घोषणासँगै पार्टीमा वैचारिक स्पष्टता र भावनात्मक निकटता कायम भए पनि थप निकटता कायम गर्न अझै आआफ्नो ठाउँबाट सबैले प्रयत्न गर्नुपर्ने नेकपाभित्र मत थियो । तर, संगठनात्मक एकता नहुँदा यो कार्यभार पनि पूरा हुन सकेन । जसले नेकपाका नेता–कार्यकर्ताको गतिशीलता, र सिर्जनशीलतामा ह्रास ल्याएको महसुस भएको छ । जिल्ला र गाउँ तहका नेता कार्यकर्ता अझै एकअर्कामा घुलमिल हुन सकेका छैनन् ।

संगठनात्मक एकताकै अभावमा पार्टी र सरकारका नीति र योजनालाई सार्वजनिक रूपमा स्थापित गर्ने राजनीतिक अभियान र जनपरिचालनका काम भएका छैनन् । एकताकै अभावमा तीनै तहका सरकारको प्रभावकारी परिचालन गर्दै आर्थिक समृद्धिको अभियानमा होमिने योजना पनि पूरा भएको छैन् । सरकार सञ्चालनको व्यवस्थित नीति, विधि र संरचना निर्माण नहुँदा तीनै तहमा पार्टी र सरकारबीचको समन्वयको अभाव छ । केन्द्रमा दुई तिहाइ, ७ प्रदेश मध्ये ६ प्रदेशमा नेकपाकै सरकार छ ।अहिले पनि लाखौ नेता–कार्यकर्ता समृद्धिको योजनामा जोडिन सकेका छैनन् ।

समृद्धिको योजना सफल कार्यान्वयनका लागि सिङ्गो पार्टी पङ्क्ति परिचालित हुनु आवश्यक हुन्छ । राज्य र समाजका सबै अङ्गमा परम्परादेखि कायम रहेको भ्रष्टाचार, अनियमितता र विसङ्गतिलाई समाप्त पार्न पार्टी र सरकार निर्मम रूपमा प्रस्तुत हुनुपर्छ । सिंगो पार्टी यस्तो अभियानमा लाग्नुपर्छ । तर, अहिले पार्टी कार्यकर्ताले त्यस्तो भूमिका पाएका छैनन् । सङ्घीय संरचनाहरुको सञ्चालनमा पनि समस्या देखिएका छन् । एकता नहुँदा नै राष्ट्रियताको सवालमा सिङ्गो पार्टीलाई सक्रिय तुल्याइराख्ने अबस्था बनेको छैन् ।

आम पार्टी पङ्क्तिलाई वैचारिक र राजनीतिक रूपमा प्रशिक्षित नियमित पार्टी स्कूल सञ्चालन हुन सकेको छैन् । राजनीतिक दस्तावेज र विधानसमेत प्रकाशित छैन । पार्टी पङ्क्तिलाई उत्पादन कार्यमा आबद्ध तुल्याउने काम अपूरै छ । पार्टी पङ्क्तिलाई उत्पादनसँग जोड्ने योजना छैन । कार्यकर्तालाई आत्मनिर्भर बनाउने र राष्ट्रिय अर्थतन्त्र निर्माण गर्दै मुलुकमा प्रगतिशील उत्पादन शक्तिको विकास गर्ने सोचलाई पार्टी एकताका काम पूरा नहुँदा अगाढि बढाउन सकिएको छैन् ।
संगठनात्मक क्षेत्रको अहिलेको अवस्था अन्त्य र अगाडिका कार्यभार पुरा गर्दै जानु नेकपाका अहिलेको चुनौति हो । यी चुनौति पूरा गर्दा मात्र नेकपा र यसमा आबद्ध नेता–कार्यकर्ताको जीवनमा उर्जा आउँछ । जसले सिंगो देशको राम्रो भविष्य बनाउन सहयोग पुग्छ । त्यसैले अब ढिला नगरी मूल नेतृत्वले कदम चाल्नुपर्ने बेला भएको छ । त्यसमा पनि निरन्तरतामा क्रमभंगताको राजनीतिक अभ्यास गर्दे आउनुभएका प्रचण्डले सवैलाई विश्वासमा ल्याएर निर्णायक धक्का दिएमात्र यो सम्भव हुन सक्छ । आशा गरौँ–छिट्टै नेकपाको राजनीति त्यतैतिर जानेछ ।
लेखक पूर्वविद्यार्थी नेता हुन् । (-काठमाडाैंं टुडेेेे – साभार गरिएको )

Loading...

Related News

सरकारकाे नीति कार्यक्रम र राष्ट्रिय स्वाधिनताको प्रश्न

-देव गुरुङ- १. सम्मानीय राष्ट्रपतिज्यूद्वारा प्रस्तुत सरकारको २ सय १८ बुँदे नीति–कार्यक्रम मुलभूत रूपमा सही रहेको छ । यसले ४…

‘हाम्रो गल्ती कहाँ भयो, समिक्षा गरौं र अगाडि बढौं’ : प्रचण्ड

कार्ल मार्क्सकै योगदानका कारण वैज्ञानिक समाजवादको विकास भयो, श्रमजीवीका लागि नयाँ युगको सुत्रपात भयो। विश्वमा ठूलठूला क्रान्ति भए। हामी कार्ल…

Comments are closed




मूलखबर मिडिया प्रालि

सुचना विभाग दर्ता नं - ४६८/०७४/७५

अनामनगर, काठमाडौं

०१-४७७०२७६


अध्यक्ष- रामकुमार कार्की
प्रबन्ध निर्देशक – सन्तोष पौडेल
सम्पादक – संगिता खड्का
संवाददाता – एकराज खनाल,
व्यवस्थापक : पदम लामा
डेस्क – लिलाराज श्रेष्ठ
प्रदेश नं १ संवाददाता – मनोज भट्टराई
प्रदेश नं २ संवाददाता – महेश्वर अधिकारी
प्रदेश नं ३ संवाददाता- लिलाराज श्रेष्ठ
प्रदेश नं ४ संवाददाता- विमला अधिकारी