हेर्दाहेर्दै हास्य कलाकार राष्ट्रपति !

71 Hits

-नारायण पौडेल-

भासिल पेट्रोभिच होलोबोरोड्को उच्चमाध्यामिक तहका इतिहास शिक्षक हुन् । हासोठट्टा गर्न रुचाउने भासिलको इतिहास पढाउने शैली मिठासपूर्ण छ । इतिहासजस्तो पट्ट्यारलाग्दो बिषय भएपनि उनको कक्षा रोचक हुन्छ । उनी विकृतिका विरुद्ध आगो ओकल्छन् । युवावयका विद्यार्थीले उनलाई औधी रुचाउँछन् ।


एकदिन इतिहासका बारेमा अन्तरक्रियात्मक अध्यापन गराइरहेका हुन्छन् भासिल । एकाएक विद्यालय प्रशासनले विद्यार्थीलाई चौरमा जान उर्दी जारी गर्छ । आफुले पढाइरहेका विद्यार्थीलाई आफ्नो अनुमति बिना कही लैजान नपाइने भन्दै भासिल जंगिन्छन् । प्रशासनका व्यक्तिले चुनावी कार्यक्रममा सहभागी हुन विद्यार्थी चाहिएको जवाफ फर्काउँछन् । बिद्यार्थी चाहिए अर्को कक्षाको लगेको भएपनि हुने, आफ्नै कक्षाका किन लैजानुपर्ने भन्दै भासिल रोष प्रकट गर्छन । त्यतिन्जेल सबै बिद्यार्थी बाहिरिसकेका हुन्छन् । प्रशासकले गणितको कक्षा बढी महत्वपूर्ण भएकाले इतिहासका बिद्यार्थी लैजान लागेको जवाफ फर्काउछन् । यस्तो जवाफ सुनेपछि भासिलको पारो झनै चढ्छ । गणितकै कारण देश बिग्रेको, गणित पढेकैहरु सत्तामा पुगेको र सूत्रजस्तो गल्ती दोहोराएको दोहोराइ गरेको भन्दै उनी कड्किन्छन् । उनीहरुबीचको उत्तेजनापूर्ण संवाद एकजना बिद्यार्थीले लुकेर कैद गरिरहेका हुन्छन् । भासिल देशको अबश्था र शासकको प्रवृत्तिका बारेमा धाराप्रवाह बोल्दै जान्छन् । कोठाभित्र त्यो पनि रिसाएको बेला उनले छाडा शब्दको पनि ख्याल गरेका हुँदैनन् ।

ती बिद्यार्थीले शिक्षक र प्रशासकबीचको संवाद य्टुवमा अपलोड गरिदिन्छन् । भिडियो रातारात लाखौँले हेर्छन । भ्रष्टाचार र बेथितिले थला परेको युक्रेनको वास्तविक आवाजका रुपमा उनको बोलीलाई लिइन्छ । भासिललाई युक्रेनी जनताले सत्यवादी र आँटिलो व्यक्तिका रुपमा प्रशंसा गर्दछन् । एउटै भिडियोले यति लोकप्रिय बनाउँछ कि उनलाई राष्ट्रपतिको उम्मेदवार बनाइन्छ । अध्याधीक मत प्राप्त गरी भासिल राष्ट्रपति निर्वाचित हुन्छन् । विद्यालयको इतिहास शिक्षक देशको राष्ट्रपति भएको तथा भ्रष्ट कर्मचारीतन्त्र र भ्रष्टचारको बलियो जालोसँग जुधेको रोमाञ्चक कथामा आधारित युक्रेनी टेलि सिरियल हो–जनताको सेबक । यो टेलिसिरियलमा राष्ट्रपतिको भूमिकामा देखिने हास्य कलाकार उनै कलाकार अर्थात भोलोदिमिर जेलेन्स्की वास्तवमै युक्रेनको राष्ट्रपति बन्न लागेका छन् ।

भाषा, संस्कृति, भौगोलिक अवश्थिति, राजनीतिक व्यवश्था आदिइत्यादिले युक्रेन नेपालभन्दा भिन्न छ । नेपालभन्दा झण्डै चार गुणा ठूलो युक्रेनमा प्रत्यक्ष निर्वाचित राष्ट्रपति र राष्ट्रपतिद्वारा मनोनित प्रधानमन्त्रीसहितको राजनीतिक प्रणाली छ । ४५० जना सांसद समानुपातिक निर्वाचनका हिसावले पार्टीको सूचीको आधारमा निर्वाचित हुन्छन् । जनताले राष्ट्रपतिलाई प्रत्यक्ष मतदान गर्छन् । सांसद हुन पार्टी अनिवार्यजस्तो देखिएपनि राष्ट्रपति हुन दलीय व्यक्ति हुनुपर्छ भन्ने छैन । बहालवाला राष्ट्रपति नै गैरदलीय हुन् । दुई कार्यकालभन्दा बढी लगातार राष्ट्रपति हुन नपाइने व्यवश्था छ । जननिर्वाचित राष्ट्रपतिले संसदका २५ प्रतिशत संसदको समर्थन भएको व्यक्तिलाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्छन । प्रधानमन्त्री राष्ट्रपति र देशवासीप्रति उत्तरदायी रहन्छन् । कम्तिमा ५१ प्रतिशत अर्थात बहुमत ल्याउने व्यक्ति राष्ट्रपति हुन्छन् । शुरुमा बहुमत ल्याउन नसके सबैभन्दा बढी मत ल्याउने दुई प्रतिष्प्रर्धीका बीचमा पुनः प्रतिष्प्रर्धा हुन्छ ।
मार्च ३१ मा भएको निर्वाचनमा ३९ जना प्रतिष्प्रर्धीमध्ये सबैभन्दा बढी अर्थात ३० दशमलब २४ प्रतिशत मत प्राप्त गरी भोलोदिमिर जेलेन्स्की युक्रेनको राजनीतिमा जवरजस्त स्थापित भएका छन् । बहालवाला राष्ट्रपति पेट्रो पोरोसेन्कोे १५ दशमलब ९५ प्रतिशत मतमा खुम्चिदै दोस्रो भएका छन् । अब यी दुईका बीचमा अप्रिल २१ का दिन निर्णायक प्रतिष्प्रर्धा हुँदैछ । अहिलेको मतान्तर हेर्दा हास्य कलाकार जेलेन्स्की भावी राष्ट्रपति बन्ने सम्भावना अत्याधिक छ ।

प्रध्यापक बुबा र इन्जिनियर आमाका छोरा जेलेन्स्की कानूनका बिद्यार्थी हुन् । तर, व्यवसायीकरुपमा उनले कानूनमा हात हालेनन् । सन् १९९७ मा फिल्म र टिभी कार्यक्रम निर्माण गर्ने समुह केभार्ताल ९५ स्थापना गरेपछि कलाकारितामा उनले एकपछि अर्को उचाइ लिए । बीबीसी वल्र्डवाइडले निर्माण गरेको कार्यक्रम डान्सिङ विथ स्टार्स (२००६) को विजयी भएपछि जेलेन्स्की युक्रेनी जनतामाझ परिचति भए । घरघरमा उनको चर्चा हुन थाल्यो । यो चर्चा सन् २०१५ को अक्टोबर पछि दिनप्रतिदिन झन्झन् चुलिँदै गयो । सरव्यान्ट अफ द नेशन (जनताको सेबक) नामक टेलिसिरियलमा उनले राष्ट्रपतिको रुपमा जनताको मन जिते । पाइलापिच्छे भ्रष्टाचार बेहोर्न अभिसप्त उक्रेनी जनता त्यस्तै राष्ट्रपति चाहन्थे जो भ्रष्टाचारको जालो तोड्न सकोस् । यही माहोल बुझेरै होला राष्ट्रपति निर्वाचनको ठीक एक बर्ष अघि सन् २०१८ मार्च ३१ म उनले जनताको सेवक नामक पार्टी गठन गरे । प्रत्यक्ष प्रसारित टिभी कार्यक्रममा आफू राष्ट्रपतिका लागि प्रत्यासी बन्ने घोषणा गरे ।
स्थापित राजनीतिज्ञले जेलेन्स्कीको घोषणालाई मजाककै रुपमा लिए । मजाकलाई मजाक सावित गर्दै हास्यव्यङ्यमार्फत स्थापित ४० बर्षिय जेलेन्स्की राजनीतिमा लागेको बर्ष दिनमै सर्वोच्व पदको सन्निकट छन् । राजनीतिमा जे पनि सम्भव छ भन्ने उदाहरणका रुपमा उक्रेनको राजनीतिलाई लिइएको छ । र, नेपालको सन्दर्भमा पनि यो उल्लेखनीय छ ।

राजनीति र कलाको अन्योन्याश्रित सम्बन्ध छ । कहिले राजनीतिले कलालाई प्रभावित गर्दछ कहिले कलाले राजनीतिलाई । साहित्यका धारा र राजनीतिक लयका बीचमा सहकार्य उहिल्यैदेखि हुँदै आएको छ । पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल एकीकरण गर्दा बीर धारा नेपाली साहित्यको मूल पक्ष थियो । सुगौली सन्धीसम्म पुग्दा नेपालले नराम्रो धक्का खायो, त्यसपछि बीरधाराको ठाउँ भक्तिधारा वा गाथाले लियो । आफ्नो बीरतामा भन्दा भगवानमा भरोसा बढी गर्ने मनोवृत्ति यसको चरित्र हो । एकीकरण अभियान अघि बढ्दै गरेको भए बीरगाथा पनि अघि बढ्थ्यो ।
युक्रेन र नेपाल दुबैले पछिल्लो तीन दशकमा राजनीतिक उथलपुथल भोगेका छन् । सोभियत युनियनबाट अलग भएको युक्रेनमा सन् १९९६ मा आयोगमार्फत संविधान बनाइयो । जनतालाई अधिकारसम्पन्न गर्ने गरी लेखिएको संविधान हुँदाहुँदै पनि जनता सन्तुष्ट हुन सकेनन् । राजनीति पथभ्रष्ट भयो । क्रान्ति भयो । पात्र फेरिए तर प्रवृत्ति फेरिएन । स्वशासित क्षेत्र क्रिमिया युक्रेनबाट अलग भइ रुसमा बिलय भयो । बिछोडको पीडा र भ्रष्टाचारको दलदलका कारण राजनीतिकर्मीभन्दा हास्यकलाकारलाई जनताले आफ्नो अभिभावक ठाने । जतिबेला युक्रेन संविधानमार्फत नयाँ व्यवश्थासहित समृद्ध हुने अभिलाशामा थियो नेपाल आन्तरिक युद्धमा प्रवेश ग¥यो । संसदीय दलमा देखिएको विसंगति, दरबारको मौकापरस्थ व्यवहार र माओवादीको हिंसात्मक संघर्षका कारण बहुदल प्राप्तिको उमंग धेरै टिकेन । रक्तपातले आहत भयो मुलुक । फेरि आशा जाग्यो । जनआन्दोलनमार्फत शान्तिप्रक्रिया हुँदै गणतन्त्र स्थापना गर्दा नेपालीको मनोविज्ञान बेग्लै थियो । सरकारी संचारमाध्यमले दिनरात गाउँगाउँबाट उठ बोलको गीत गुन्जाउँथे । अहिले परिस्थिति फेरिएको छ ।
पात्र नयाँ नयाँ भएपनि प्रवृत्ति पूरानै स्थापित छ । कतिसम्म भने नेताले कुरा गर्दा जनता हास्ने तर हास्यकलाकारका गतिविधि देखेर भावुक हुने स्थिति छ । विसंगतिपूर्ण राजनीतिका कारण कलासाहित्यमा हास्यरस मूल पक्ष बनेको देखिन्छ, युक्रेनदेखि नेपालसम्म । स्थितिमा सुधार नआए युक्रेनको जस्तै राजनीतिक तरंग नेपालमा नदाहोरियला भन्न सकिन्न । शासकीय स्वरुपका कारण युक्रेनमा जस्तो गैरदलीय व्यक्तिलाई राजनीतिक उचाइँ हाशिल गर्न यहाँ सहज छैन, यद्यपी असम्भव छैन ।- जनआस्थामा प्रकाशित

Loading...

Related News

सरकारकाे नीति कार्यक्रम र राष्ट्रिय स्वाधिनताको प्रश्न

-देव गुरुङ- १. सम्मानीय राष्ट्रपतिज्यूद्वारा प्रस्तुत सरकारको २ सय १८ बुँदे नीति–कार्यक्रम मुलभूत रूपमा सही रहेको छ । यसले ४…

‘हाम्रो गल्ती कहाँ भयो, समिक्षा गरौं र अगाडि बढौं’ : प्रचण्ड

कार्ल मार्क्सकै योगदानका कारण वैज्ञानिक समाजवादको विकास भयो, श्रमजीवीका लागि नयाँ युगको सुत्रपात भयो। विश्वमा ठूलठूला क्रान्ति भए। हामी कार्ल…

Comments are closed




मूलखबर मिडिया प्रालि

सुचना विभाग दर्ता नं - ४६८/०७४/७५

अनामनगर, काठमाडौं

०१-४७७०२७६


अध्यक्ष- रामकुमार कार्की
प्रबन्ध निर्देशक – सन्तोष पौडेल
सम्पादक – संगिता खड्का
संवाददाता – एकराज खनाल,
व्यवस्थापक : पदम लामा
डेस्क – लिलाराज श्रेष्ठ
प्रदेश नं १ संवाददाता – मनोज भट्टराई
प्रदेश नं २ संवाददाता – महेश्वर अधिकारी
प्रदेश नं ३ संवाददाता- लिलाराज श्रेष्ठ
प्रदेश नं ४ संवाददाता- विमला अधिकारी